قرص ایبوپروفن ۲۰۰ و ۴۰۰ برای کودکان ضرر دارد؟ | دوز مجاز و عوارض

ایبوپروفن داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) است که به‌صورت فوری موجب کاهش التهاب، درد و تب در کودکان می‌شود. این دارو در درمان انواع مختلفی از درد عضلانی، مفاصل، دندان و سردرد در کودکان توصیه می‌شود. اگر ایبوپروفن در کودکان در دوز مناسب و برای مدت کوتاه مصرف شود، معمولاً عارضه جدی ایجاد نمی‌کند.. اما سوءمصرف آن ممکن است که موجب تهوع، استفراغ، کم‌آبی و افزایش فشارخون و واکنش‌های آلرژیک در کودکان گردد.

آیا قرص ایبوپروفن ۴۰۰ برای کودکان ضرر دارد؟

بله، قرص ایبوپروفن ۴۰۰ میلی‌گرم در بسیاری از کودکان می‌تواند خطرناک باشد و معمولاً بدون تجویز پزشک توصیه نمی‌شود.

این دوز معمولاً برای کودکان زیر ۶ سال توصیه نمی‌شود، مگر اینکه:

• وزن کودک متناسب باشد

• پزشک دوز را مشخص کرده باشد

• کودک دچار کم‌آبی، بیماری کلیوی یا مشکلات معده نباشد

نکته: مصرف خودسرانه ایبوپروفن ۴۰۰ می‌تواند خطر آسیب کلیه، خونریزی معده و افت فشار خون را افزایش دهد.

ایبوپروفن چیست و چه کاربردی برای کودکان دارد؟

ایبوپروفن یکی از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) است که برای کاهش تب، درد و التهاب در کودکان استفاده می‌شود. این دارو در صورت مصرف صحیح و بر اساس وزن کودک می‌تواند ایمن باشد، اما مصرف نادرست یا دوز بالا ممکن است باعث عوارضی مانند مشکلات گوارشی، کم‌آبی بدن و آسیب کلیوی شود.

ایبوپروفن با دوزهای مختلف مانند ایبوپروفن ۲۰۰ و ایبوپروفن ۴۰۰ میلی‌گرم و با نام‌های تجاری مختلفی مانند بروفن، ایبوکیم و تدافن در دسترس است.

موارد مصرف ایبوپروفن در کودکان

قرص ایبوپروفن در کودکان را می‌توان در طیف وسیعی از دردهای متوسط تا شدید استفاده کرد. اگر در بازی و فعالیت کودک اختلال ایجاد شده است و وی بی‌قرار است، احتمالا وی درد شدیدی را تحمل می کند. این دارو عموماً برای انواع درد و شرایط بیماری مورداستفاده قرار می‌گیرد:

تب	دندان‌درد	سردرد
درد عضلانی	گوش‌درد	گلودرد
التهاب	درد پس از جراحی	درد ناشی از تصادف

در بزرگسالان، ایبوپروفن بیشتر برای دردهای التهابی مفاصل مانند زانودرد کاربرد دارد و معمولاً پاسخ درمانی بهتری نشان می‌دهد. در مقابل، در کمردردها، به‌ویژه دردهای مزمن یا غیرالتهابی ایبوپروفن اغلب فقط در دوره‌های کوتاه‌مدت و به‌عنوان درمان حمایتی استفاده می‌شود و نقش درمانی اصلی ندارد.

به همین دلیل، در بزرگسالانی که با زانودرد یا کمردرد مکرر روبه‌رو هستند، تکیه‌ی صرف بر داروهای مسکن، به‌ویژه برای مصرف طولانی‌مدت همیشه بهترین گزینه نیست. در این شرایط، استفاده از روش‌های غیردارویی و حمایتی، مانند ابزارهای ارتوپدی، می‌تواند به کاهش فشار مکانیکی روی مفاصل و ستون فقرات کمک کند و نیاز به مصرف مداوم دارو را کاهش دهد.

در همین راستا، برخی ابزارهای ارتوپدی پیشرفته مانند زانوبند زاپیامکس و کمربند پلاتینر به‌عنوان گزینه‌های حمایتی در کنار درمان‌های دارویی مطرح می‌شوند. زاپیامکس با هدف کاهش فشار روی مفصل زانو و کمک به بهبود عملکرد آن طراحی شده و بسیاری از بیماران پس از خرید زاپیامکس آن را به‌عنوان مکملی برای مدیریت زانودرد مزمن به کار می‌گیرند. در مورد کمردرد نیز، بررسی تجربه مصرف‌کنندگان و نظرات درباره کمر بند پلاتینر نشان می‌دهد که استفاده صحیح از این کمربند می‌تواند در کاهش فشار مکانیکی و کنترل دردهای مکرر نقش کمکی داشته باشد.

مطالعه بیشتر: 8 معجون برای درمان کمر درد + دستورالعمل خانگی و گیاهی

قرص ایبوپروفن ۲۰۰ برای کودکان؛ ایمن است یا نه؟

قرص ایبوپروفن ۲۰۰ میلی‌گرم در کودکان بالای ۲ سال، در صورتی که دوز آن بر اساس وزن کودک تنظیم شود، معمولاً ایمن است. با این حال، در کودکان کم‌سن‌تر یا دارای کم‌آبی بدن، مشکلات کلیوی یا سابقه حساسیت دارویی باید با احتیاط و ترجیحاً به‌صورت شربت مصرف شود. برای کودکان زیر 2 سال نیز بهتر است که از شربت ایبوپروفن استفاده گردد.

سن کودک	دوز ایبوپروفن 200	دوز ایبوپروفن 400	دوز مصرف روزانه	مدت‌زمان مصرف
6 ماه تا 2 سال	1/4 قرص	توصیه نمی‌شود	3 تا هر 8 ساعت	3 روز
2 تا 4 سال	نصف قرص	1/4 قرص	3 تا هر 8 ساعت	3 روز
4 تا 6 سال	3/4 قرص	نصف قرص	3 تا هر 8 ساعت	5 روز
6 تا 9 سال	1 قرص	نصف قرص	3 تا هر 8 ساعت	5 روز
9 تا 12 سال	1 قرص و نیم	1 قرص + 1/4 قرص	4 تا هر 6 ساعت	5 روز

دوز مصرف قرص و شربت ایبوپروفن در کودکان

مقدار مصرف شربت ایبوپروفن برای کودکان ۷ ساله معمولاً بر اساس وزن بدن محاسبه می‌شود و اغلب در بازه ۵ تا ۱۰ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در هر نوبت قرار دارد. استفاده از شربت نسبت به قرص در این سن ایمن‌تر است، به‌خصوص اگر کودک مشکل بلع قرص داشته باشد.

نحوه اثر ایبوپروفن در کودکان

این دارو پس از مصرف وارد دستگاه گوارش کودک شده و از طریق خون از طریق پروتئین پلاسما به نام آلبومین به محل التهاب یا درد منتقل می‌شود. این دارو از طریق مهار آنزیم‌های COX-1 و COX-2 در اعصاب محیطی، نخاع و مغز از تولید پروستاگلاندین‌ها که ایجاد التهاب، درد و تب می‌کنند جلوگیری می‌کند. همچنین نوع E2 پروستاگلاندین را نیز مسدود می‌کند که نقش مهمی در انتقال درد به مغز دارند.

ایبوپروفن یا استامینوفن؟

در صورت کلی برای کودکان استفاده از استامینوفن بهتر از ایبوپروفن است. اما بسته به نوع، علت و شرایط درد و سلامتی کودک می‌توان از ایبوپروفن برای درمان بهتر استفاده کرد. ایبوپروفن داروی قوی‌تری است و درد و تب را سریع کاهش می‌دهد و در بدن در مدت‌زمان بیشتری می‌ماند. اما در مقابل استامینوفن هیچ خطری برای معده، کلیه و گوارش کودک ندارد. در هنگام مصرف ایبوپروفن باید بااحتیاط بیشتری رفتار کرد. به‌صورت کلی اگر کودک شرایط زیر را داشته باشد استفاده از ایبوپروفن توصیه می‌شود:

• تب بالا 39 درجه
• التهاب شدید گلو (مشکل در بلع غذا)
• گوش‌درد شدید (کاهش شنوایی کودک)
• دندان‌درد شدید (اختلال در فعالیت و بازی کودک)
• التهاب شدید مفصل (عدم تعادل در ایستادن)

در نتیجه برای کودکان خردسال یا در تب‌های خفیف، معمولاً استامینوفن انتخاب اول است و ایبوپروفن زمانی استفاده می‌شود که تب یا درد شدیدتر باشد یا به استامینوفن پاسخ ندهد.

مطالعه بیشتر: قویترین پماد مسکن برای کمر درد + نحوه ساخت پماد خانگی

موارد منع مصرف ایبوپروفن در کودکان

برای کودکان زیر 6 ماه به دلیل آنکه هنوز کلیه‌های کودک تکامل نیافته این دارو کاملاً ممنوع است و در زیر 2 سال نیز خیلی باید با احتیاط به دلیل ریسک کم آبی بدن مصرف شود.

• کودکان زیر 2 سال: تنها شربت ایبوپروفن مجاز است.
• مشکلات کلیوی: کاهش پروستاگلاندین‌ها برای کارکرد و سلامت کلیه‌ها ضروری است.
• مشکلات معده: احتمال آسیب به دیواره‌های معده کودک وجود دارد.
• آسم: جلوگیری از پروستاگلاندین‌ها موجب تولید بیش از حد لکوترین‌ها و افزایش ترشح موکوس و تحریک گیرنده‌های درد در ریه‌ها می‌شود.
• آبله‌مرغان: مصرف این دارو می‌تواند خطر عفونت‌های پوستی را تشدید کند.
• بیماری کبد: این دارو در کبد متابولیزه می‌شود و مصرف آن ممکن است که شرایط کبدی بیمار را تشدید کند.
• مشکل انعقاد خون: این دارو از انعقاد خود جلوگیری می‌کند و مصرف این دارو مشکلات خونریزی در کودکان را به همراه دارد.

تداخل دارویی ایبوپروفن در کودکان

این دارو با مهار آنزیم‌های پروستاگلاندین می‌تواند با برخی داروها ایجاد تداخل کند. همچنین ممکن است که برای رقابت برای اتصال به پروتئین‌های انتقال‌دهنده خون و تأثیر بر کلیه‌ها موجب خطر سمیت را در کودکان افزایش دهد. داروهایی که نباید هنگام مصرف ایبوپروفن مصرف شوند شامل این موارد هستند:

1. داروهای ضدانعقاد خون (وارفارین، هپارین، آسپرین)
2. داروهای آسم (پردنیزولون)
3. داروهای اعصاب و روان (لیتیوم)
4. داروهای سرطان و خودایمنی (متوترکسات)
5. داروهای پیوند عضو (سیکلوسپورین، تاکرولیموس)
6. داروهای آنتی‌بیوتیک (جنتامایسین، آمیکاسین)
7. داروهای فشارخون (دیورتیک، انالاپریل)
8. داروهای ضد دیابت (انسولین، متفورمین)

مطالعه بیشتر: قرص کاریسوپرودول | داروی شل کننده عضلانی + دوز و عوارض

علائم مسمومیت با ایبوپروفن در کودکان

این دارو اگر خارج از دوز توصیه شده آن مصرف شود ممکن است که منجر به عوارض و علائم مسمومیت در کودکان گردد:

علائم گوارشی	علائم عصبی	علائم قلبی عروقی	علائم کلیوی	علائم تنفسی
حالت تهوع استفراغ اسهال	خواب‌آلودگی سرگیجه سردرد گیجی تشنج	کاهش فشارخون تپش قلب ضربان نامنظم قلب	کاهش دفعات ادرار خون در ادرار	تنفس دشوار تنفس سریع

در صورت مسمومیت، به کودک مایعات بدهید فقط در صورتی که هوشیار است و از تحریک به استفراغ بدون نظر پزشک خودداری کنید.

مقایسه شربت و قرص ایبوپروفن

مکانیسم تأثیرگذاری شربت یا قرص ایبوپروفن در کودکان به شکل مشابه است. استفاده از شربت برای کودکانی که بین 6 ماه تا 2 سال هستند بیشتر پیشنهاد می‌شود. این شربت می‌تواند برای کودکانی که مشکل خوردن قرص دارند نیز مناسب‌تر باشد. از آنجا که این شربت به شکل مایع تهیه شده است برای دردهای شدید گلو که ممکن است هضم قرص برای کودک دشوار باشد پیشنهاد می شود.

بهترین برند ایبوپروفن

ایبوپروفن با نام تجاری بروفن ساخت شرکت Abbot آمریکا بهترین و پرفروش‌ترین برند تجاری این فرمول شیمیایی است. همچنین این دارو با فرمول مشابه نیز با نام تجاری ادویل (Advil) توسط شرکت فایزر و نروفن ساخت شرکت Reckitt انگلستان نیز به فروش می رسد. در داخل کشور نیز این دارو با نام‌های تجاری مختلفی به فروش می‌رسد از جمله:

• کارنوفن – شرکت کارن ایران
• ایبوپروفن ناژو – شرکت دارو گستر نخبگان ایران
• ایبوپروفن لقمان – شرکت داروسازی لقمان ایران
• ایبوپروفن بالکان – شرکت داروسازی بالکان بلغارستان

قرص بروفن، ایبوکیم و تدافن؛ چه تفاوتی با هم دارند؟

بروفن، ایبوکیم و تدافن همگی نام‌های تجاری مختلف داروی ایبوپروفن هستند و از نظر ماده مؤثره تفاوتی با هم ندارند. تفاوت آن‌ها بیشتر به شرکت سازنده، دوز (۲۰۰ یا ۴۰۰ میلی‌گرم) و شکل دارویی مربوط می‌شود، نه اثربخشی درمانی.

نتیجه‌گیری

ایبوپروفن یکی از داروهای مؤثر و پرکاربرد برای کاهش تب، درد و التهاب در کودکان است، اما ایمنی آن به‌طور مستقیم به دوز مصرفی، سن و وزن کودک و مدت زمان مصرف وابسته است. دوزهای پایین‌تر مانند ایبوپروفن ۲۰۰ میلی‌گرم، در صورت تنظیم صحیح بر اساس وزن کودک و مصرف کوتاه‌مدت، معمولاً ایمن هستند؛ در حالی که مصرف خودسرانه دوزهای بالاتر مانند ایبوپروفن ۴۰۰ میلی‌گرم می‌تواند خطر بروز عوارضی مانند مشکلات گوارشی، آسیب کلیوی یا افت فشار خون را افزایش دهد.

انتخاب بین ایبوپروفن و استامینوفن، شکل دارویی مناسب (شربت یا قرص) و همچنین توجه به موارد منع مصرف و تداخلات دارویی، نقش مهمی در استفاده ایمن از این دارو دارند. به همین دلیل، در کودکان کم‌سن، دارای بیماری زمینه‌ای یا در شرایطی مانند کم‌آبی بدن، مشورت با پزشک یا داروساز پیش از مصرف ایبوپروفن ضروری است.

در نهایت، داروهایی مانند ایبوپروفن باید به‌عنوان ابزار کمکی برای کنترل علائم استفاده شوند، نه راه‌حل همیشگی. توجه به علت اصلی درد یا تب، مراقبت‌های حمایتی، مصرف مایعات کافی و پرهیز از مصرف خودسرانه، به والدین کمک می‌کند تا بدون ایجاد خطر، از سلامت کودک خود محافظت کنند و تصمیمی آگاهانه و ایمن بگیرند.

سوالات متداول

1. آیا قرص ایبوپروفن ۲۰۰ برای کودکان بی‌خطر است؟

در صورت مصرف بر اساس وزن کودک و مدت‌زمان کوتاه، معمولاً ایمن است؛ اما در کودکان کم‌سن یا دارای بیماری زمینه‌ای باید با نظر پزشک مصرف شود.

2. بهترین قرص تسکین درد در کودکان چیست؟

رایج‌ترین و ایمن‌ترین مسکن‌ها برای کودکان، استامینوفن و ایبوپروفن هستند. مصرف آسپرین در کودکان به دلیل خطر سندرم ری (یک بیماری نادر و خطرناک مغز و کبد در کودکان) توصیه نمی‌شود.

3. بهترین قرص تب بر برای کودکان چیست؟

استامینوفن یا ایبوپروفن دو مورد از بهترین داروهای کاهنده تب در کودکان هستند. استامینوفن برای هر سنی ایمن است، اما نباید در کودکان زیر شش ماه مصرف شود. لازم است که دوز مناسب این داروها بر اساس وزن و یا سن کودک تجویز شود.

4. آیا می توان پس از استامینوفن به کودک ایبوپروفن داد؟

بله، پس از 3 ساعت از مصرف استامینوفن کودک می تواند داروی ایبوپروفن را مصرف کند. اما بهتر است که تا حد ممکن این کار انجام نشود و در صورت اجبار برای انجام کار حتما دوز مصرف با توجه به سن و وزن کودک مطابقت داشته باشد.